jobland.pl
Oferty Jak działa Jobland Zasady pracy Najczęściej zadawane pytania
   
Forum O firmie Partnerzy Media o nas Kontakt Pracodawcy employers
 
 
Portal pracy za granicą Portal pracy za granicą
Portal pracy za granicą
Mapa serwisu
Strona główna
 
 
Jobland    Aktualności
Mapa strony i wyszukiwanie
 
 


 
 

Praca i życie za granicą: Jak dostać emeryturę lub rentę w UE

Jakie przepisy gwarantują twoje prawa? Do jakich świadczeń masz prawo, jeśli jesteś ubezpieczony? Starasz się o emeryturę? Starasz się o rentę z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej? Uległeś wypadkowi? Pogorszyło ci się zdrowie? Jakie czekają cię procedury, gdy starasz się o świadczenia? Sumowanie okresów ubezpieczenia. Jak ci wyliczą emeryturę? Od czego zależy jej wysokość?

Ministerstwo Polityki Społecznej opracowało informator o najważniejszych zagadnieniach związanych z sytemem świadczeń emerytalnych i rentowych w związku z pracą za granicą, w krajach UE i Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Broszura do pobrania na stronach internetowych Ministerstwa Polityki Społecznej. Poniżej prezentujemy wybrane fragmenty opracowania.

Jak to możliwe? Choć każde państwo UE ma własny system emerytalno-rentowy i stosuje różne zasady, kiedy, komu i w jakiej wysokości należą się świadczenia, to jednak istnieje unijny system koordynacji, który porządkuje relacje pomiędzy przepisami krajowymi. W ten sposób obywatele polscy są traktowani tak samo jak obywatele Niemiec, Litwy, Cypru czy Hiszpanii w ich rodzimych krajach. W dodatku mieszkając i pracując w wybranym państwie Unii zachowujemy uprawnienia emerytalne nabyte we własnym kraju. Tak więc każdego obywatela Unii obowiązują przepisy własne-go państwa, kraju, w którym pracuje lub się osiedla, ale też nad-rzędne zapisy prawa wspólnotowego. Jeśli chcesz zamieszkać i zacząć pracować w którymś z unijnych krajów, ten poradnik ułatwi ci zrozumienie różnorodnych przepisów, o Twoich prawach i obowiązkach z zakresu świadczeń emerytalno-rentowych. Ten poradnik może przydać się także tym, którzy pracowali za granicą, dziś są na emeryturze, ale nie zaliczono im tej pracy do emerytury. Mogą teraz wystąpić o ponowne ustalenie prawa do świadczenia lub przeliczenie otrzymywanego świadczenia, tak, by doliczono okres pracy za granicą! Ten poradnik wskaże, jak zabezpieczyć się w razie wypad-ku lub niezdolności do pracy. Znajdziesz tu wskazówki, gdzie szukać informacji oraz jakie instytucje w Polsce i w krajach Wspólnoty są zobowiązane służyć ci wszelką nie-zbędną pomocą.

Dlaczego warto przeczytać ten poradnik?

Po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej możemy swobodnie podróżować po 25 państwach członkowskich, zamieszkać w nich na jakiś czas lub na stałe. W niektórych krajach już teraz, w innych za kilka lat, będziemy mogli pracować bez ograniczeń. I w każdym ze wspólnotowych państw będziemy traktowani tak samo jak jego mieszkańcy. Będą nam przysługiwać takie same prawa i obowiązki. Wszystko po to, by zagwarantować każdej osobie, która korzysta z prawa poruszania się po Unii Europejskiej, że nie znajdzie się gorszej sytuacji niż ktoś, kto zawsze mieszkał i pracował w jednym kraju. Dzięki zasadom koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego osoby pracujące w różnych krajach UE podlegają takim samym zasadom wskazującym, które państwo będzie decydowało o ich obowiązkach i uprawnieniach z zakresu zabezpieczenia społecznego. Jedną z fundamentalnych zasad obowiązujących w Unii Europejskiej oraz w krajach Europejskiego Obszaru Gospodarczego jest prawo swobodnego przemieszczania się osób na jej obszarze. Dzięki niemu możesz się osiedlić – sam lub razem z rodziną– w wybranym kraju Unii, znaleźć tam pracę lub otworzyć własną firmę. W krajach Unii obowiązuje zasada równego traktowania. Zgodnie z nią wszyscy ludzie, bez względu na obywatelstwo, mają takie same obowiązki wobec prawa, korzystają z takich samych przywilejów i ochrony interesów, także pracowniczych. A to oznacza, że na naszą przyszłą emeryturę, rentę inwalidzką czy rentę rodzinną ma wpływ praca nie tylko w Polsce, ale we wszystkich krajach, gdzie się zatrzymamy i dostaniemy posadę.

Jakie przepisy gwarantują twoje prawa?

• Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego w stosunku do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz. WE Nr L 149 z dnia 5 lipca 1971 r.z późn. zm.).
• Rozporządzenie Rady (EWG) nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego w stosunku do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz. WE Nr L 74 z dnia 27 marca 1972 r. z późn. zm.).
• Rozporządzenie Rady (EWG) nr 859/2003 z 14 maja 2003 r., rozszerzające przepisy Rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 i Rozporządzenia(EWG) nr 574/72 na obywateli państw trzecich, którzy nie są jeszcze objęci tymi przepisami wyłącznie ze względu na ich obywatelstwo. Jeśli jakiś przepis kraju unijnego jest sprzeczny z przepisami tych rozporządzeń – stosuje się przepisy rozporządzeń. A to znaczy, że masz więcej możliwości, niż daje ci prawo krajowe.

U W A G A! Jeśli przez cały czas ubezpieczenia pracowałeś w Polsce i tylko tu opłacałeś składki na ubezpieczenia społeczne, to świadczenia dostaniesz wyliczone tylko na podstawie przepisów krajowych. Jeżeli pracowałeś w Polsce, a zamieszkasz na stałe w innym unijnym państwie, to skorzystasz z uregulowań unijnych pozwalających na przekazywanie świadczeń do tego kraju, w którym zamieszkasz!

U W A G A! Przepisy wspólnotowe umożliwiają obliczenie ci emerytury w kraju, w którym byłeś ubezpieczony co najmniej przez rok!

Jeśli jesteś:
• pracownikiem,
• osobą prowadzącą działalność na własny rachunek,
• rolnikiem,
• żołnierzem zawodowym, policjantem, pracownikiem Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej,
• urzędnikiem
- jesteś objęty koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego.

Przepisy wspólnotowe dotyczą:
• emerytury,
• renty inwalidzkiej,
• renty rodzinnej,
• świadczeń z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych,
• zasiłku pogrzebowego.

Zgodnie z zasadą równego traktowania każdy obywatel UE, który mieszka na terenie innego kraju niż kraj jego urodzenia, ma te same obowiązki i takie same prawa jak rdzenni mieszkańcy państwa, w którym przebywa. I dlatego Polak, który mieszka we Włoszech, tam pracował i ubiega się o emeryturę, będzie traktowany tak samo jak Włoch.

Pamiętaj: to ty musisz wystąpić z wnioskiem do instytucji przyznającej świadczenie o doliczenie ci określonych okresów zatrudnienia i ubezpieczenia.
 
Starasz się o rentę z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej?

Jeżeli w czasie pracy ulegniesz wypadkowi albo zapadniesz na chorobę zawodową, z tytułu której może być ustalona niezdolność do pracy, masz prawo do renty wypadkowej lub renty z tytułu choroby zawodowej – jeśli oczywiście spełniłeś wszystkie warunki wymagane do przyznania świadczenia. Renta z tytułu wypadku przy pracy i choroby zawodowej przyznawana jest na podstawie ustawodawstwa państwa członkowskiego. Jeżeli pracowałeś ostatnio w Polsce, przedtem w innych krajach UE i zapadłeś na chorobę zawodową, lecz nie spełniłeś warunków wymaganych przez polskie ustawodawstwo, to ZUS wyda decyzję o odmowie przyznania polskiej renty i niezwłocznie przekaże wniosek wraz z dołączoną do niego dokumentacją, w tym dokumentacją lekarską, do instytucji państwa członkowskiego, w którym ubezpieczony poprzednio wykonywał pracę mogącą spowodować chorobę zawodową.

U W A G A ! Jeżeli nie zgadzasz się z decyzją ZUS, uważasz, że renta jednak ci się należy, możesz się od niej odwołać do sądu okręgowego (wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych), a od decyzji tego sądu – do sądu apelacyjnego. Musisz to zrobić w ciągu miesiąca od otrzymania decyzji ZUS.

 Jeżeli zachorowałeś za granicą, lecz instytucja tego państwa odmówiła przyznania renty, bo nie spełniłeś wymaganych w tym kraju warunków – twój wniosek wraz z dokumentacją przekaże do ZUS, który rozpatrzy twój wniosek na podstawie wyłącznie polskich przepisów prawnych i wyda decyzję o przyznaniu renty, jeśli spełniłeś wymagane w Polsce warunki.

Starasz się o emeryturę lub rentę inwalidzką (z tytułu niezdolności do pracy)?

Emerytura i renta inwalidzka jest przyznawana i wyliczana według przepisów kraju, w którym pracowałeś i byłeś ubezpieczony (czyli twój pracodawca lub ty sam odprowadzałeś składki na ubezpieczenie społeczne).To, w jakim kraju występujesz o świadczenie, zależy więc od twojej drogi życiowej i zawodowej.

Uległeś wypadkowi?

Przypominamy: jeśli pracownik ulegnie wypadkowi w drodze do pracy lub z pracy w państwie innym niż to, w którym pracuje, uznaje się, że wypadek miał miejsce w kraju, gdzie pracuje i jest ubezpieczony.

Jakie czekają cię procedury, gdy starasz się o świadczenia?

Sumowanie okresów ubezpieczenia. Bardzo często polscy obywatele wyjeżdżali za granicę w poszukiwaniu pracy i często znajdowali się w sytuacji, że tracili z tego powodu uprawnienia do emerytury w Polsce, ponieważ czas zatrudnienia za granicą nie był zaliczany do stażu wymaganego w Polsce do uzyskania świadczenia. Działo się tak dlatego, że Polska przed przystąpieniem do Wspólnoty nie miała podpisanych umów emerytalnych z wieloma krajami UE i EOG. Nie zyskiwali też uprawnień emerytalnych za granicą, bowiem na ogół pracowali tam zbyt krótko, by uzyskać emeryturę według przepisów kraju zatrudnienia. Po wejściu do Unii praca w każdym kraju członkowskim liczy się do stażu wymaganego do uzyskania emerytury lub renty. Okres zatrudnienia lub ubezpieczenia się sumuje tak, by wydłużyć wymagany staż potrzebny do uzyskania świadczenia. Jest to jedno z najważniejszych dla ciebie przepisów wspólnotowych! Zasada sumowania okresów ubezpieczenia dotyczy zarówno pracowników, jak osób pracujących na własny rachunek. Jeżeli pracowałeś w Polsce i za granicą, lecz staż w każdym kraju był zbyt krótki, by mieć uprawnienia do emerytury lub renty, można wszystkie okresy pracy lub zamieszkania (okres zamieszkania bierze pod uwagę np. Szwecja czy Dania) zsumować, by mieć prawo do świadczeń.

Jeśli przed przejściem na emeryturę pracowałeś w którymś z krajów unijnych, o świadczenie występujesz do odpowiedniej instytucji ubezpieczeniowej w tym kraju. Wedle prawa wspólnotowego nazywamy ją instytucją właściwą. Możesz także zrobić to za pośrednictwem ZUS, jeśli powróciłeś do kraju i starasz się o emeryturę lub rentę zagraniczną.

Zawsze, bez względu na to, w ilu krajach miałeś posadę, do wniosku musisz dołączyć dokumenty, które udowadniają twoje prawo do świadczenia. W nich muszą być zawarte wszystkie informacje potrzebne do ustalenia, czy masz prawo do emerytury i w jakiej wysokości:
• wymienione wszystkie okresy ubezpieczenia w Polsce (a więc czas pracy, kiedy były odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne oraz okresy tzw. składkowe, jak praca, urlop macierzyński czy wojsko oraz okresy tzw. Nie składkowe, jak studia.
• wysokość zarobków osiąganych w Polsce, bo stanowią one podstawę wymiaru twojej emerytury lub renty,
• dokumenty potwierdzające, że mieszkałeś (bo np. w Szwecji sam fakt mieszkania na terenie tego kraju ma wpływ na przyznanie świadczenia), pracowałeś i odprowadzałeś składki w innych państwach członkowskich, a jeżeli nie masz dokumentów – adres zagranicznej instytucji, w której byłeś ubezpieczony, numer zagranicznego ubezpieczenia lub nazwę i adresy twoich pracodawców,
• formularz unijny E 207, zawierający informacje o okresach zatrudnienia i ubezpieczenia, zawód, nazwę pracodawcy, miejsce zamieszkania w czasie zatrudnienia.

U W A G A! Jeżeli pracowałeś w Polsce i innym kraju unijnym, ale mieszkasz w kraju nie należącym do UE, wniosek o przyznanie emerytury lub renty składasz osobiście lub przesyłasz pocztą do instytucji kraju, gdzie ostatnio byłeś ubezpieczony. W Unii Europejskiej obowiązuje zasada stosowania ustawodawstwa jednego państwa. Dotyczy ona zarówno pracownika, jak i osoby pracującej na własny rachunek. Z małymi wyjątkami oznacza, że składki na ubezpieczenie płacisz w tym państwie, w którym jesteś zatrudniony.

Opodatkowanie emerytur i rent.

Jeśli mieszkasz w Polsce i jesteś uprawniony do polskiej emerytury lub renty, świadczenia te wypłaca się w kwotach netto – po potrąceniu zaliczki na podatek dochodowy. Jeśli mieszkasz za granicą, i jesteś uprawniony do polskiej emerytury lub renty, świadczenie wypłaca się:
- w kwotach brutto – bez potrącania zaliczki na podatek dochodowy w przypadku osób zamieszkałych w: Austrii, Belgii, na Cyprze, Czechach, Estonii, Finlandii, we Francji, Grecji, Hiszpanii, Irlandii, Islandii, Norwegii, Portugalii, Słowacji, Słowenii, Wielkiej Brytanii, we Włoszech,
- w kwotach netto – po potrąceniu zaliczki na podatek dochodowy ustalonej zgodnie z przepisami – w przypadku osób zamieszkałych w Danii, Holandii, Lichtensteinie, na Litwie, w Luksemburgu, na Łotwie, Malcie, Niemczech, w Szwecji i na Węgrzech. Jeśli mieszkasz poza krajem unijnym i masz prawo do polskiej emerytury lub renty, dostajesz świadczenie w kwotach brutto lub netto – w zależności od postanowień umowy bilateralnej o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej przez Polskę z państwem zamieszkania emeryta. Jeśli takiej umowy nie ma – świadczenia wypłaca się po potrąceniu zaliczki na podatek dochodowy ustalonej zgodnie z przepisami polskiej ustawy podatkowej.
 
Wszędzie gdzie pracujesz sprawdź, czy pracodawca odprowadza od twojej pensji składki na ubezpieczenie emerytalno – rentowe Jeśli masz firmę, musisz płacić je sam. Legalna praca w każdym kraju – to twój staż emerytalny. Zbieraj wszystkie zaświadczenia o pracy i wysokości zarobków. Będą ci potrzebne, gdy będziesz starał się o emeryturę lub rentę. Pamiętaj: o emeryturę i rentę występujesz w kraju, gdzie pracowałeś ostatnio, mieszkać możesz wszędzie. Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego pozwala na to, że instytucje ubezpieczeniowe w różnych krajach UE porozumiewają się między sobą, wymieniają się dokumentami i załatwiają twoje sprawy ubezpieczeniowe. Jeśli przez cały czas ubezpieczenia pracowałeś w Polsce i tylko tu opłacałeś składki na ubezpieczenia społeczne, to świadczenia dostaniesz wy-liczone tylko na podstawie przepisów krajowych. Jeżeli pracowałeś w Polsce, a zamieszkasz na stałe w innym unijnym państwie, to skorzystasz z uregulowań unijnych pozwalających na przekazywanie świadczeń do tego kraju, w którym zamieszkasz! Przepisy wspólnotowe umożliwiają obliczenie ci emerytury w kraju, w którym byłeś ubezpieczony co najmniej przez rok!

P R Z Y P A D E K 1
Najpierw pracowałeś w Polsce – 20 lat, potem w Szwecji – 5 lat. W obu krajach odprowadzałeś składki na ubezpieczenie. Mieszkasz teraz w Polsce i kończysz 65 lat:
• Zwracasz się do swojego oddziału ZUS o emeryturę. ZUS uznaje, że emerytura ci się należy i wypłaca ci świadczenie,
• Szwecja także ocenia, czy masz prawo do emerytury szwedzkiej. Uznaje, że tak. Wyliczy ci wysokość emerytury według przepisów szwedzkich, proporcjonalnie do czasu pracy w Szwecji,
• Przelicza świadczenie na złotówki, bo mieszkasz w Polsce. Będzie wpływało co miesiąc na twoje konto bankowe lub – jeśli chcesz – przychodziło przekazem pocztowym. Dostajesz więc emeryturę w „dwóch” częściach ale o jej wysokości zawiadomi cię ZUS.

P R Z Y P A D E K 2
Masz w sumie 25 lat pracy, ale tylko pół roku w Szwecji.
• Urząd szwedzki uznaje, że według przepisów szwedzkich nie masz prawa do emerytury, bo pracowałeś w tym kraju zbyt krótko,
• ZUS uznaje, że należy ci się emerytura i wylicza ja według polskich przepisów,
• Choć emerytura szwedzka ci się nie należy, ZUS i tak doliczy ci pół roku pracy w Szwecji by twoja emerytura była wyższa. Dostajesz więc jedną emeryturę. Jeżeli pracowałeś w Polsce i innym kraju unijnym, ale mieszkasz w kraju nie należącym do UE, wniosek o przyznanie emerytury lub renty składasz osobiście lub przesyłasz pocztą do instytucji kraju, gdzie ostatnio byłeś ubezpieczony.

Źródło: Ministerstwo Polityki Społecznej



2006-05-03

do góry
 
 
design & development by www.exeem.pl  Wyślij CV | Drukuj | Poleć znajomemu | Napisz do nas | Strona główna  | Reklama | Advertisement  
 Wszelkie Prawa Zastrzeżone | Ochrona prywatności | Privacy Policy  
 Forum - praca za granicą | Oferty pracy | Zasady pracy za granicą | Praca | Polish Workers | Jobs in the UK | Polish Recruitment